ارزيابي و شناسايي کنشگران توسعه ناپايدار محلات غيررسمي: نمونه موردي محله غيررسمي شميران نو
نويسندگان : غلامرضا کاظميان / وجه الله قرباني زاده / سعيد شفيعا
انتشار يافته در نشريه علمي پژوهشي نامه معماری و شهرسازی - شماره هشتم
چکیده :
در طول تاريخ شهرنشيني، ساخت و سازهاي غيررسمي بخشي از حيات ناپايدار شهري بوده اند. اين محلات به واسطه تامين تقاضاي سرپناه اقشار کم درآمد، محل تجمع گونه هاي مختلف اقشار و طبقات اجتماعي فرودست هستند. تقاضا و تجمعي که شاکله ناپايداري حيات شهري اين محلهها را شکل دادهاند. اين مقاله، مردم نگاري سکونت گاه غيررسمي شميران نو واقع در منطقه 4 شهرداري تهران مي باشد. هدف پژوهش، شناسايي انگيزه ها، تمايلات و آثار گروه¬هاي سازنده غيرمجاز است. نتايج نشان مي دهد حداقل سه گروه اجتماعي متفاوت، در محيط اين محله به ساخت وساز بي قاعده پرداخته و مي پردازند: گروه اول با عنوان قديمي هاي ناچار، گروه دوم با عنوان مهاجران مهاجر پذير و گروه سوم با عنوان سودجويان مسافر. در حالي که هر يک از اين کنش گران، منابعي با اهميت براي پايداري محله ميتوانند باشند؛ مقايسه نتايج تحقيق با مدل هاي معتبر نشان مي دهد که محله مورد بررسي داراي گونه هاي متفاوت اجتماعي با وضعيت رواني و اجتماعي مختلف است. بنابراين دستيابي به اهداف برنامه هاي بهسازي و اصلاحي با استفاده از روشهاي ترکيبي و پويا با هدايت ظرفيت ها، انگيزه ها و خواسته هاي گروه هاي سازنده مقدور خواهد شد.
سنجش و تدوین راهبردهای مناسب ارتقاء ظرفیت نهادی منطقهای (مطالعه موردی: شهرستانهای بوکان و ارومیه)
نويسندگان : غلامرضا کاظميان / خدرفرجی راد/ عبدالرضا رکن الدين افتخاری/ مهدی پور طاهری
انتشاريافته در شماره دوم نشريه علمي پژوهشي مطالعات شهري
چکیده:
برخورد با چالشهای عمدهای که بسیاری از مناطق ایران با آن مواجه هستند، مستلزم توجه هر بیشتر به نهادهای محلی و ارتقاء ظرفیتهای آنهاست. بنابراین این مقاله به دنبال سنجش ظرفیت نهادی در سطح مناطق مطالعاتی و نیز پاسخگویی به این سوال اساسی است که راهبردهای مناسب برای ارتقاء و افزایش ظرفیت نهادی در سطح مناطق مطالعاتی کدامند؟
برای دستیابی به هدف و پاسخ به سوال تحقیق، نخست با استفاده از روش پیمایشی ظرفیت نهادی منطقهای در سطح مناطق مطالعاتی مورد سنجش قرار گرفته و سپس از طریق چارچوب برنامهریزی راهبردی، راهبردهای مناسب برای ارتقاء ظرفیت نهادی در سطح مناطق مورد مطالعه تدوین شده است.
نتایج سنجش ظرفیت نهادی در سطح مناطق مورد مطالعه نشان میدهد که ظرفیت نهادی در شهرستانهای بوکان و ارومیه به ترتیب میزانهای پایین و متوسط را به نمایش میگذارند.
همچنین راهبردهای ارتقاء ظرفیت نهادی شامل ایجاد سازوکارهای قانونی روابط بین نهادها، بهبود محیط و ترتیبات قانونی برای ایفای نقش نهادها، فراهم نمودن بسترهای لازم برای افزایش تناسب قوانین و مقررات سطوح بالاتر با سطح منطقه، تقویت نقش کارگروهها و شوراهای تخصصی، واگذاری بیشتر امور محلی به نهادهای محلی، ایجاد زمینههای قانونی برای حضور نهادهای موجود در سطح منطقه در فرایندهای اداره منطقه، بهبود وضعیت دسترسی نهادها به منابع دانش و یادگیری و کسب دیدگاهها و خواستههای مردم و همچنین افزایش حضور و نقشآفرینی نهادهای نماینده بخش خصوصی و سرانجام ارتقاء توانایی درونی نهادها (به ویژه از لحاظ منابع مالی در شهرستان بوکان و به خصوص در ارتباط با نهادهای دولتی) میباشد