۱) کمبود و نقص تأسیسات شبکه ی ارتباطی شهر

تأسیسات شبکه ی ارتباطی شهر، متناسب با حجم مورد نیاز سفرها نباشد.

اهمّ تأسیسات شبکه ی ارتباطی مورد نظر به شرح زیر است:

الف) سطح شبکه ی ارتباطی: که معمولاً به صورت درصدی از سطح کلّ شهر یا به صورت طول و تعداد خطوط خیابانها نشان داده می شود. اگر سطح شبکه ی ارتباطی کافی نباشد، جابه جایی بکندی صورت می گیرد و موجب تأخیر و طولانی شدن زمان سفر می شود. همچنین تراکم ناشی از آن، ایمنی را کاهش و خسارات ناشی از تصادفات را افزایش می دهد.

ب) تقاطعها: تقاطعها نقش بسیار مهمّی در شبکه ی ارتباطی دارند. اگر تقاطعها به نحوی تنظیم نشده باشند که بتوانند حجم ترافیک محورهای متقاطع را با سرعت قابل قبولی جابه جا نمایند، موجب کندی جریان ترافیک و تأخیر می شوند.

ج) تجهیزات ایمنی: نظیر تابلوها، علایم، خط کشی، نرده ی ایمنی و... … نقش مؤثّری در هدایت ترافیک و بالا بردن ظرفیت خیابانها و کاهش طول و زمان سفر و تأمین ایمنی عبور و مرور و راحتی سفر دارند.

د) ایستگاهها و ترمینالها: پیش بینی محلّ مناسبی برای ایستگاههای اتوبوس در شبکه ی ارتباطی شهر و ایجاد ترمینالهای لازم، نقش مؤثّری در افزایش ظرفیت جابه جایی سیستم حمل و نقل عمومی شهر دارد. مختل شدن عبور ترافیک در حین سوار و پیاده شدن از اتوبوس مشهود است.

ه) پارکینگ و توقّفگاه: ایجاد پارکینگ و توقّفگاه نیز ضروری است. در صورتی که در محلّ جذب سفرها توقّفگاه کافی وجود نداشته باشد، عملاً ترافیک ساکن، سطح سواره رو را اشغال می کند و موجب کندی ترافیک، کاهش سرعت متوسّط و تأخیر می شود.

۲) بی نظمی و عدم تعادل کاربریها

برنامه ریزی منظم و متعادل کاربریها در سطح شهر، به لحاظ ایجاد انسجام بین کاربریهای مختلف و تقسیم فضای شهری متناسب با نیاز واقعی مردم برای جابه جایی ایمن و کاهش طول سفرها، از عوامل مهم در حمل و نقل شهری است. اگر موقعیت کاربریهای مختلف درست هماهنگ نشود، موجب افزایش تعداد و طول سفرها در سطح شهر می شود.

۳) مسایل مربوط به وسیله ی نقلیّه

وسیله ی نقلیه در کنار شبکه ی ارتباطی و انسان، یکی از سه عنصر اصلی و مؤثّر ترافیک است که جابه جایی انسان و کالا را به عهده دارد. مسائل اصلی وسایل نقلیه به شرح زیر می باشد:

الف) افزایش بی رویه ی وسایل نقلیه: نیاز مردم به جابه جایی ، موجب افزایش تعداد وسایل نقلیه می شود.

ب) عدم تعادل تفکیک سفرها: وقتی حجم سفرها بالا می رود و سیستم حمل و نقل عمومی متناسب با افزایش سفرها توسعه پیدا نمی کند، مردم برای جابجایی، اجباراً از اتومبیل سواری استفاده می کنند. این افزایش موجب راه بندان، تأخیر، کاهش ایمنی تردّد و سایر معضلات ترافیکی می شود.

ج) نقص فنّی وسایل نقلیه: وسایل نقلیه ای که به لحاظ فنّی سلامت نباشند، نه تنها سطح ایمنی عبور و مرور را کاهش می دهند، بلکه موجب افزایش آلودگی هوا و محیط زیست می گردند.

۴) مسائل مربوط به انسان

شبکه ی ارتباطی وسایل نقلیه در خدمت جابه جایی انسان است. او هم به صورت راننده و هم به عنوان عابر پیاده در ترافیکی شرکت می کند. برخی از مسائل و مشکلات ترافیکی که مربوط به انسان است به قرار زیر است:

الف) کمبود آموزش و آگاهی مردم: مردم شهر به هنگام رانندگی و عبور از سطح سواره رو باید آموزش کافی ببینند.

ب) شرایط روانی اجتماعی مردم: در امر حمل و نقل نقش مؤثّری دارد، چرا که رانندگی یک رفتار انسانی است. در جامعه ای که افراد از سلامت روحی برخوردار و زندگی متعادلی داشته باشند، وضعیت رانندگی و حرکت آنها در سطح شهر و بویژه در سطح سواره رو نیز متعادل و منظم است.

اعتقاد مردم به نظام اجتماعی، قانونها و مقرّرات، از عوامل مؤثّر در بهبود کیفیت رانندگی و جابه جایی مردم است.

ج) قانونها و مقررات نابجا: این قوانین برای بهره برداری از تأسیسات شبکه ی ارتباطی، و رعایت مصالح مردم شهر و بهبود خدمات و کیفیت جابه جایی است و اگر واقع بینانه و در جهت مصالح مردم نباشد و یا اینکه علل وضع آنها برای مردم تشریح نشود و یا مردم قانع نشوند که اجرای مقرّرات واقعاً به نفع آنهاست، همکاری نمی کنند و بدین ترتیب از کارایی سیستم ترافیک کاسته می شود.

۵) سایر عوامل

الف) عدم استفاده ی بهینه از تأسیسات شبکه ی ارتباطی: ایجاد شبکه ی ارتباطی در شهر مستلزم سرمایه گذاری سنگین است. با برنامه ریزی، طرّاحی و تنظیم درست این تأسیسات می توان ظرفیت جابه جایی شبکه را تا حدّ زیادی افزایش داد و به طور قابل ملاحظه ای از مشکلات ترافیکی کاست. به طور مثال با طرّاحی و تنظیم یک تقاطع همسطح که با سرمایه گذاری محدود امکان پذیر است، حدود ۳۰% ظرفیت جابه جایی تقاطع افزایش داده می شود و از تأخیرها جلوگیری می گردد.

ب) مدیریت سیستم حمل و نقل: نقش مهمّی در کاهش مشکلات ترافیک دارد و چون مسئولان ترافیک شهری دارای استراتژی های یکسان و از قبل مطالعه شده ای نیستند، اقدامات اجرایی آنها به صورت پراکنده، موضعی و گاه متضاد و فاقد جهت و هدف مشخص صورت می گیرد.

ج) سفرهای زاید: بسیاری از سفرهای روزانه ی مردم می تواند با تغییر شکل مدیریت شهری کاهش یافته و یا حذف گردد و مردم برای انجام کارهای خود از تسهیلاتی نظیر تلفن، پست، پست تصویری، اینترنت و... … استفاده نمایند.

رفع این مشکلات کوتاه مدّت، میان مدّت و گاه در بلند مدّت قابل تحقّق است.